Pasoon... .....Pushto Magazine
HomeNew PasoonEditorialNewsPrevious EditionsYour LettersPasoon DirectPushto LanguagePushto WritersPushto PoetsPushto PoetryBooks ReviewPhoto AlbumHow to SubscribeContact Us
Old Letters

د پاڅون په نوم

 
هر چې ستا عېب و تا وته ښکاره کړه      په جهان کښې هم هغه ګڼه ياران

ګرانه  ډاکټر اسرار صاحب ژوندے اوسے او روغ

اسلام عليکم

ماته ياد شى چې د (پاڅون)  وړومبۍ ګڼې  له  مې  د علامت په  عنوان  يو مضمون ليکلے ؤ بيا مې څۀ  نه  وو ليکلى لکه چې ګناه  مې کړے  وى او دا احساس مې  ډېر تازه  هغه  ساعت  شه چې  د پاڅون د جنورۍ فرورۍ او مارچ  اپرېل  شمارې راورسېدې نو خيال مې دا وۀ چې  په  يو نادر او ناشنا عنوان څۀ  اوليکم، ليکن  د هغې نه اول  اول  مې  د افسانې   موډ  جوړ  شو نو د آخرى انسان  په  عنوان مې  يوه افسانه  اوليکله او هم هغه  درلېږم  هيله  لرم  چې  د جدت  فکر او يو نوى  قسم  عنوان  به  دا افسانه ستاسو او د قارئينو خوښه  شى.


ډاکټر صېب ! د عمر  په  دې  پړاؤ کښې کوشش کوم  چې د بين  الاقوامى معيار ليک اوکړم  او لوئ  نۀ کوم  نو بل مې  د پښتو طالب علمانو  راتلونکې  دور هم  په  نظر کښې وى  او نۀ  پوهېږم چې  ولې  خو زما يقين  دے  چې  انشا‌‌ءالله هغه  دور  راروان  دے  چې  پښتو  به  په  پښتونخوا کښې  درسى ژبه وى او زه ئې  اهليت  لرم  کۀ  نۀ  لرم خو د خپله جانبه کوشش کؤم  چې  زۀ  ورله د خپل محدود استعداد مطابق په خپله شعبه کښې درسى کتاب يا درسى  ليک اوکړم او زما دا هم عقيده ده چې دغه شان د هرې شعبې او فن سره تعلق  لرونکے هر صاحب دې په خپل فن يا شعبه کښې معيارى او کوټلې  ليکونه  پښتو او پښتون قام له  ورکړى ددې  يوه  لويه  فائده  به  دا وى  چې د راتلونکى دور طالب علم ته به په پښتو کښې د درسى کتابونو مسئله  نۀ  دوڅاريږى ذاتى طور زما يو بل کوشش داهم  وى  چې الحمدالله په پښتو کښې هم  بېن الاقوامى قسم ليکونه کيدے شى او مونږ د چا نه  وروستو  نۀ  يو. يعنى په خپلو ليکونو کښې  ندرت او علميت پېدا کولے شو.


ډاکټر صېب! زۀ د هنګامى جذبې  لاندې ليکل نظم يا نثر قائل نۀ يم دا عموماً سفلى  وى عالى  نۀ  وى او تاسو به اتفاق کوئ چې د هنګامى جذبې لاندې تحرير شوى ليکونه  د سوډې د بوتل غوندې  وقتى طور غړ غړ اوکړى لېکن يو ساعت پس ئې  دم  تمام  شى او  که  داسې  ادب پېش  هم  شو نو مستقله  فائده  نۀ لرى هو زه منم چې دعالى ادب يو سر مابعد الطبيعاتو ته هم رسى  او زۀ حېران يم چې ځنې دوستان صاحبان  مابعد الطبيعاتى تحرير ته ګوته نيسى لکه چې کفرئې کړې وى  حالانکه زما په خيال داسې صوفيانه افکار عاليه عين  د فطرت  مطابق  وى او دژوند مسئلې حل کوى لکه  د مثال په طور به حضرت مولانا ئے  روم  حضرت شېخ فريدالدين عطار يا حضرت شېخ سعدى شيرازى واخلو نو بنيادى طور دوئ صوفيان وو او د دوئ افکاروته دتصوف په بنياد ما بعدالطبيعاتى  وئيلې شو ليکن دا فکر به هم کوؤ چې د خپلو افکارو په ذريعه  ئې  د ژوند د مسئلو حلونه  پېش کړى دى او زما په خيال اصل ادب  براے  زندګى هم دغه دے او هم له دوئ نه موجوده ترقى يافته مغرب  بلکه مشرق هم د ادب عاليه  وند او روند زده کړے دے  او علامه اقبال غوندې مفکر  د پير رومى  په  مريدۍ فخر کوى  حضرت سچل سرمست دشيخ الکبير عطارپه حقله فرمائى

يار ما باشديکے از صد هزار            عارف وعاشق  بود نامش عطار
دردرون سينه يابم بوے يــار    شد معطـر جان از شـــــاه  عـــــطار

زما په خيال په ظاهرى علم عقل او فن انتها ته اورسى نو له هغه ځايه تصوف شروع شى چې عشق ورته هم وئېلې  شى د امام غزالى  مثال کافى دے  مولانا ئے روم هم اول  اول لوے  ملا صېب  يا دظاهرى علومو ماهر وۀ لېکن هر کله چې حضرت شمس تبريزى تر دا منځه  راغے نو په جار ئې  اوفرمائيل.

قال را بګزار مـــــردحـــــــــال شو
  پيشى مردے کاملے  پيمال شو
 
مولوى هر ګز نه شو مولائےروم
   تا غــــــلام شمس تبريزى نه  شد


او دا حقيقت منل پکار دى چې د عطار منطق الطيراو دمولانائے روم مثنوى صرف کتابونه نۀ دى بلکه کتب خانې  دى او په کتب خانه کښې دهر علم کتاب موجود وى  د طبيعاتو هم او د مابعدالطبيعاتو هم مطلب مې  دا دے چې کۀ دغزالى او عطار او مولانائے  روم  اپروچ  ته  صرف ما بعدالطبياتى اپروچ او وئيلې شى نو دا به يقينًا ظلم  وى يا به  نا پوهى وى خېر نور د ملاقات په  وخت.....

د عاګو
طاهر بخارى
 
کلے او تحصيل لاهور ضلع صوابۍ 



د پاڅون قدرمندو واکمنو سلامونه ! خوشحاله  يم  چې  په  وړه  خو په تول  پوره  (پاڅون)  زمونږ چرچا جوړه  ده  د زړۀ بړاس  په کښې اُباسو  دا هم  لويه  خبره  ده، ګنى  خدائے  شته  ما غوندې  لوړفشاره خلق  خو به  ټق چاودى  وو،د نظر لاندې ګڼه کښې زما دروند مشر سيد منظور حسېن باچا  زما په ليک د غزل هيئت کښې  د هيئت  په  معنى  نيوکه  کړې  ده  ما دې خدائے  په خېر کړى چې  زۀ  د دې  عربۍ ټکى  د پاسه  د همزه  په ځائے  په  لغت  کښې راغلى  د يو بل ټکى  چې  بره  پرې  شد  وۀ  او مونډ ئې  د اردودے ،خطا کړم  او دغه  معنې  مې وکړه، چې په  دغه  ځائے کښې غلطه  وه.

باچا صاحب  په څۀ زمانه  کښې منظور تخلص کوو زۀ  ورته  د زړۀ  په  مينه  لالا  وايم  مونږ  دواړه  د يو استاد ميا خېرالحق ګوهر کاکاخېل  شاګردان  وو، نو په  دې تړون  هغه  زما  پير بهائى هم  دے  شکر دے چې زما دغې تېروتنې هغه  ډيره موده پس  په  پښتو کښې  ليک  ته اماده کړو، منظور لالا ډېر ښۀ  شاعر دے څۀ  موده کښې  به  ئې  ډېرې  ښکلې افسانې هم  ليکلې دا يو  پخوانے شعر ئې  نن  هم زما په يادونو کښې خوندى دے


اوس به  ترې  په  مرګ  باندې  پاڅمه  زۀ               ستـا کــوڅــه  کښې  ووهـــــلــه  مـــا  ډډه
        

د لالا  افسانه  قربانى چې  د قند مردان  په  يادګارى  افسانه نمبر کښې چاپ  ده  زما  نۀ هيريږى، د منظور لالا  دغې نيوکې زۀ د تېرو وختونو په خوږو يادونو ورګډ کړم  منظور لالا دا د کال
1958ء د يخ  ژمى  ورځې  شپې  وې، تا تر کونډو يو اوږد کوټ  اغوستے  وۀ  او  بيا د ميان صاحب  په  ملګرتيا کښې د ډېرو د يوې  ورځې  اوږد  زړۀ  ستړے سفر  ستاسو هلته  د دروند خوږ  پلار  مينه... خوږې  خبرې  درنه  ميلمستيا  ستاسو  د کوڅې  په  بېټک کښې  اوږدې ناستې  زمونږ  د پېژندګلو  پنځوسو کالو نه  زيات  وخت  اوشو، تهينک  يو  لالا  خدائے  مو  ښاد او اباد  لره.

د (پاڅون)  نظر لاندې  ګڼه  د خپلو تېرو خورونو په  شان  درنه  او ښائسته  ده  خو  داسې ښکارى  چې  د نظمونو برخه  د ځائې  د کمى  په  وجه  بې  تولې  شوې  شان  وى  ځکه  ئې  ترتيب ګډ وډ دے، هډو د خپل  نظم  (د چا چې  باچائى  خوښه  وى) خبره  وکړم  دا څۀ  په  داسې  ډول چاپ  دے  چې  په  لوستو کښې  ئې  مفهوم  بيخى ګډ وډ شى هر چا ته  ئې  وضاحت  کوم  چې داسې  نه  داسې  ئې  اولوله، اجمل صېب  لاړو اوس  ئې  يادونه  افسانې  ښکارى  ټول  ښۀ  ليکونه  دى  خو  د پروفېسر محمد نواز طائر د پښتو ژبې او پښتو اکېډېمۍ  الميه  يو معلوماتى مضمون  دے  ښاغلى  په  کښې د ډېرو رازونو  پړده  پورته  کړې  ده  د دوست محمد کامل مرحوم د دې  وېنا  په لوستو نا بالغه  اربابه !  پام  کوئ  پښتو  چرته  صوبائى  ژبه  او نۀ منئ،  په  ما خو سر  اوګرځېدو، دې ښاغلو  چې  دا  په پنډونو درانۀ  درانۀ  کتابونه  په  کومه  ژبه  کښې  ليکلى دى .؟ ارباب  صاحب دے خدائے اوبخښى کۀ  په  دغې  موده  کښې  پښتو  د صوبې  ژبه  منلې شوې  وې  نو نن  به  د کامل صاحب ،تاريخ  مرصع  د يو لوے  کتب  فروش  په  المارو کښې وېنو  نۀ  خوړولو  تر اوسه  به څو څو  واره چاپ  شوے  وۀ  نۀ  پوهېږم  چې  طائر   په  خپل  مضمون کښې  د ځنې کردارونو  د نومونو اخستو نه  ولې  ډډه  کړې  ده  اوس ټول  زمونږ  تر مينځه  نشته يو  په کښې خدائے بخښلے سيد رسول رسا  دے  دا پښتانۀ  هم  عجيبه  مخلوق  دے  کله  نا  کله  خو  د سپږې  دپاره کيند هم  په  اور پسې  کړى  د ذاتى  زړۀ  بداوى  له  سره  ادارې  ځار کړى  دا نن چې  په  پښتو اکېډېمۍ  خاورې  واړولې  شوې  او نوم  ئې  ورک  کړے  شو  په  دې  کښې  هم په  دوه چوکو  د ناستې  شوق  او د اکېډېمى  د مشرې  سره  د ذاتى  دښمنۍ  او پېشه  ورانه  حسد لوے  لاس  دے،  نورې  هم  په کښې  ډېرې قيصې  دى  دغه  به  نۀ  چيړو  وخت  به ئې  پخپله څرګندې کړى کۀ  پښتانۀ  يوه  ډبلې شوې وې  نو د چا  څۀ  قدرت  وۀ  چې  اکېډېمى ئې  ترې ورانه  کړې وې  په  مونږ کښې  خو  هم  (کالى  بهيړين ) شته  دے کنه  دا به   ضرور ووايم  چې د پېښور پوهنتون  وائس چانسلر او د اکيډيمۍ  د ورکوولو  په کار کښې  د هغۀ  په  شا ولاړ خلق  او ذمه  وار ټولګې به تاريخ  چرې هم  معاف  نۀ  کړى  د ادارو  په  جوړښت  کښې لکه  چې طائر صاحب قيصه کړې  ده  مودې لګى  او ورانى  له  د کاشوغه  نيمې  حلوه  په  غم  اخته  د ملا لتاړ يوه  لته  هم  ډېره  وى  ملا لتاړ به څوک  پوهوى  چې  د خدائے  بنده! په  قلار شه  حلوه  به  بيا  مومې دا انغرے خو سلامت  پريږده  کنه  کۀ  خدائے  نه  نۀ  ويريږے  خو تاريخ  له  به څۀ  جواب  ورکوے خو  دوئى  په  دې  ډب  غرب  نۀ  وى   چې  چرته  ښۀ  وى  هلته  ئې  شپه  وى.


عبدالولى خان يونيورسټۍ کښې د پښتو شعبه ولې نۀ جوړيږى دا څۀ ته ايساره ده ؟ ددې په شا هم يوه خبره ده کۀ خېر وى چرته بله ناسته کښې به ئې وکړو


والسلام                                  ډاکټر محمد همايون هما

محترم  ډاکټر  اسرار صاحب     د  ډيرو  سلامونو  نه  ورستو  مې  ستاسو  توجه  د  ډاکټر  همايون  هما  ( د غزل  هېئت)  په  عنوان  مضمون  ته   راګرزوله   چې   په   کښې   ډاکټر هما  صاحب  د هېئت   د  ټکى   په  معنى  د ځان  پوهولو  په   نوم   هېئت  ټکے  د   اردو   ګڼلے   دے  او  لفظى  معنې  ئې   ورله   ( سبب   او  وجه )  ګرزولى   دى.   زما  په  علم  کښې  ( هېئاه )   د عربۍ   ژبې   ټکے   دے  چې  معنى  د څۀ  څيز  حالت،  کيفيت ، صورت  او  د ډانچه   ورکوى  چې  دا  ئې  حقيقى  معنې  دى  اصطلاحى  نه _  نو  کۀ  واقعى  مئسله  دا سې  وى  لکه  چې  زۀ  ئې    وائمه   نو تصحيح  به   ډېر  ضرورى   وى  ځکه  چې  د پاڅون   د  معيار  به   هم   دا تقاضا  وى

والسلام                              
                            

خاکسار                                                   سيد منظور حسېن باچا
   
                                                                                                                   
سابقه ايم پى اے                    
 هوتى مردان .........29/01/2010                                                                                                    
         

د پاڅون ملګرو!
     اسلام عليکم
    
پاڅون  مجله  باقاعدګۍ  سره رارسى  مونږ  ټول  ملګرى  ئې  په  ګډه  لولو  د  ډېر محترم  مشر  اجمل  بابا د وفات  نه  د ريډيو  په  ذريعه  خبر  شو  ډېر  زيات  خفه  شو  زړونه مو ودړديدل، د خدائې بخښلى خټک صاحب  په  پښتون  قوم  او پښتو ژبه  او ادب  ډېر زيات  احسانات  دى  هغوى  چې  د خپل  رب  سره  د پښتون  قوم  او انسانيت  د خدمت کومه  وعده کړې  وه، ټول  ژوند ئې  په  دغه  لار  تېر کړو د خدائې  بخښلى  خټک صاحب  ما او بشير احمد پاونده  سره  د خطونو  او ټېلفون  په  ذريعه  برابر  رابطه  وه، مرحوم  يو  بهترين  قومى او انقلابى شاعر او اديب  نه  علاوه  يو  مثالى  لارښود  وۀ. الله  پاک  دې ورله  اتۀ  واړه جنتونه  ورکړى  (آمين) مونږ  دګومل  علاقې  خلق  د هغوى په  جدائې  ډېر  زيات خفه  يو  هغه  رېښتونى معنو کښې  يو  ملنګ ،مخلص او د قام  او مظلومو خلقو خادم  وۀ الله  پاک  دې  ئې  وبخښې  ......آمين 
                     
مخلص

رحمت شاه قرېشى 
ګومل بازار  ضلع  ټانک

March April 2010

د پاڅون ملګرو سلامونه  مېنه اودعاګانې
 
ستاسو له خوا پاڅون وخت په وخت رارسى. پاڅون  د خپل وخت  يوه  ډېره  ښه  ښائسته اومړه  مجله ده، د پاڅون ګڼه  ډېر ښۀ  ښۀ ليکونه لرى، پخوانى  نه  موندونکى  ليکونه،  د شېرعلى باچا  د ماسټر عبدالکريم، کاکاجى صنوبر حسين  او کامل مومند  خپرول. د پاڅون  ښه ځانګړتيا ده، زما  ادبى تنده  پوره  سړوى، الله پاک  دې  د پاڅون ټول د ډول سينګار مشران تکړه او ژوندى لرى، پاڅون  دې لوړ او ژوندے  وى  الله پاک  دې  د پاڅون د مرغۍ د وزو سيورى ګور خواره کړى  امين.

ستاسو کشر مېنه وال
اتل افغان ..شاه ډيرۍ کبل سوات..له سهېلي پښتو نخوا چمن څخه

           
د پاڅون ملګرو نيکې هيلې او سلامونه!

هيله ده چې  روغ جوړ او خوشحاله به ئې، ستاسو  پښتو ادبي فعاليت په  رښتيا  سره  د ستائنې او فني وړ دے. چې کله هم  د پاڅون مجله  زما  تر لاسه  راشي نو  ادبي او  پښتنى تنده مې  د مطالعې  له  لارې راخړوبه  وي،  بايد  ووايم  چې  مونږ  هم  دلته  په  چمن کښې د پښتو ادبى تړون  په  نامه  يو فعاله  ادبي تنظيم  لرو، چې  وخت  په  وخت  پښتو  مشاعرې ادبي سېمنارونه په  صوبائي او علاقائي کچ جوړ وو. چې کله پاڅون  زمونږ  تر  لاسه راورسيږي  نو د تړون  ټول  تنظيمي غړي ئې  په علاقمندۍ سره لولي
ستاسو د سر لوړى او هوسا ژوند په هيله

په درناوي

د پښتو ادبي تړون چمن
مئسول ----عادل اڅکزى

د پاڅون ملګرو !

سلامونه او نيکې پېرزونې


هيله لرم چې د پاڅون په ادبى سنګر کښې  به د پښتو او پښتو ادب د ودې او روزنې د پاره  به د نور کله په شان مصروف عمل ئې. ستاسو د مينې او يادونې ادبي ډالۍ پاڅون راته ښه په وخت رارسيږي .مومند ادبى ټولنه ستاسو ادبى خدمت ته د زړۀ له کومي  سلام کوي او د مردان دادب خېزې سيمې د پښتنو ليکوالو او د پاڅون د چلونکيو نه هم داسې توقع لري چې په ادبى مېدان کښې  به هم داسې معياري ګلونه او تخمونه ژوندي او تاند ساتي.د کراچۍ جرس چې کله هم خپل غږ بند کړے دے، نو د مردان د ادب پروره  پښتنې سيمې نه يو ښۀ موثر او معيارى غږ د پاڅون په نا مه اوچت شوے دے، او زمونږه ادبى تنده پرې ماتيږى، دا محض رسمى کلمات نۀ دي، چې زۀ  ئې درته ليکم، د ستر نقاد قلندر مومند مرحوم  په څنګ کښې چې زما کومه تنقيدي روزنه او زده کړه شوې ده دهغې په رڼا کښې خپل نظر لرم. او هغه دا چې په دې وخت کښې د معيار او کار په حوالې سره چې د پاڅون کوم مقام او مرام دے داد بلې کومې مجلې نشته، او دا يو ښکاره او  پوره حقيقت دے.
پاڅون راته رارسيږى خو زمونږه دسيمې حال په  دې وخت کښې دبارودو د بټۍ دے، ليکوال او انشور خلق په کښې ډېر په سخته ژوند کوى، بهر حال پاڅون ښه په غور،فکر لولم.دهمايون هما ديوانه د غزل د خېر محمد عارف پښتانۀ دتهذيب په څپو کښې د نورالامين يوسفزى نظم، د طاهر افريدي افسانه  ظالمه داسې خو څوک نۀ کړى د عظمت هما سورلۍ او د وږمه درانې غزل مې ډېر خوښ شول.زۀ هم خپل يو نثرى نظم او د قلندر مومند مرحوم په حوالې سره راجوړ شوې سيمنار دا پور  درلېږم، کۀ په معيار پوره وي نو د پاڅون په پاڼو کښې ځائې ورکړئ.

ډېره مننه
ستاسو ملګرے حېران مومند
غلنۍ مومند ايجنسي

د پاڅون په نوم

 

هر چې ستا عېب و تا وته ښکاره کړه      په جهان کښې هم هغه ګڼه ياران           (خوشحال بابا)

 

جناب مدير اعلٰي السلام علېکم!

 

د ښاغلي مراد الله شاه صاحب په مهربانۍ او پررزوئنو زۀ هم د دې جوګه يم چې دا د قدر وړه مجله دې ولولم. خو نن مې چې د درېم کال شلمه ګڼه نومبر او دسمبر ٢٠٠٨ء وړومبنۍ پاڼه واړوله نو يو ټکے مې د پاڅون غږ د عنوان لاندې په نظر شو: ( راپېښې کشالې او د ليکونکو ذمه واري) زما خيال وۀ چې ګني دا د راپېښو کشالو کومو سره چې پښتون قوم خصوصًا او ټوله نړۍ عمومًا مخ ده. د هغو متعلق اخباري رپورټونه دي. خو بيا راته پته ولګېده چې دا خو د ادب سره متعلق ده. ادب خو زمونږ د احساساتو، جذباتو، فکرونو په نثر او نظم او د دې اثر زمونږه د ژوند د واړه اړخونو نوم دے.

     ليکونکے د خپلو خيالاتو، جذباتو، احساساتو اظهار نۀ کوي بلکه هغۀ ته چې څۀ وئيلے شي يا هغه څۀ اوري او ويني هغه ليکي او دا تاثر د هغۀ ملکيت نۀ وي مثلاً مونږه املا ليکو. يو ئې راته وائي او بل ئې ليکي. اشټام ليکو. د بل خيالات نقل کوو او کتاب ليکو. چيټۍ ليکو. په دېوال اشتهار ليکو. لکه د دې نه مراد کاتب دے کاتب ليکي.

 

     خو کۀ چرې مونږه خپل احساسات، جذبات، تاثرات کاغذ ته منتقل کوو دا زمونږ د ذهن يو تخليق دے. دا زمونږ ملکيت دے. نو داسې بنده ته ليکوال وئيلے شي. په نورو ژبو مثلاً په اردو په انګريزۍ کښې په دې دواړو کښې څۀ خاص تميز نشته. دا د پښتو ژبې يو خاصيت دے او په نورو ژبو ئې سرلوئي ده چې دې کښې ډېر تنوع او ارت والے دے. مثال ئې دا دے کۀ اوړۀ (آټا) خو ټول اوړۀ دي خو ولې يو ځلې  واغږلې شي او بيا پرې اوړۀ دوړولې شي هغې ته اوړۀ نه بلکه بورڼۀ وئيلے شي او دا صرف د دې ژبې يو کمال دے چې د هرې ژبې ټکي دا خپله غېږه کښې ځايوي. خو خپل اصل نۀ ورکوي. بلکه خپل ښائست پرې زياتوي. خو په  ټکي اخستو کښې دومره احتياط لازم دے چې اصل پکښې پټ نۀ شي او هم دا زمونږه غرض دے چې اصل پښتو دې ژوندۍ وي.

 

     يو ځائے کښې ناست وو. مونږ خبرې کولې چې يو دوه يهودي هلکان راغلۀ او حېران حېران ئې راته کتل. بيا ئې پوښتنه وکړه چې تاسو د کوم ملک يئ. چې مونږ ورسره تعارف وکړو. نو هغوي ووئيل چې زمونږ دا شک راغلو چې ګني څوک د اسرائيلو ژبه وائي او زمونږ وطن دار دي. مونږ ورته ووې چې هغه څنګه؟ هغوي راته ووې چې اول لهجه او دوېم ټکي. مثلاً شلم. شلم او شلُم او شلوم. دا ټکي د دنيا يو قوم ماسوا د بني اسرائيلو نه څوک نۀ شي وئيلے. هم دغسې مونږ پښتو کښې وايو: څنګه؟ څنګه ئې، څۀ رنګ يئ. څۀ رنګې؟ په عربۍ هم دغسې شوؤن، شلون، شي لونک، شلونک؟ (لون رنګ ته وئيلے شي او شي څۀ (سواليه) او ک (د ستا په صيغه) بهر حال دا ډېر وسيع مضمون دے. ټولو ته دعا او سلام.

 

ظاهر الاسلام ګمرياني  پرنسپل خېبر اکېډمي ضلع نوښار

 

محترم ډاکټر صاحب سلامونه مې واخلئ

 

     موده وشوه د (پاڅون) په حواله مې ليک ته ډېر زړۀ کېږي خو زما فطري ناراستۍ ما له دغه څۀ نه پاتې کوي. د پاڅون څۀ ګڼې د ګران اکبر هوتي په مرسته تر ما رارسېدلي هم دي او ما د خپلې ناراستۍ باوجود ښۀ په راستۍ لوستلي دي. ځکه چې ادبي ليکونه لوستل کۀ يو خوا ذهني ستړيا دمه کوي نو بل خوا زمونږ غوندې د کم لوستو او کم علمو په علمي پنګه کښې د دروند والي سوب هم ګرځي.

 

     دا خبره زۀ بغېر د څۀ مبالغې ښه په ډاډه په علمي محفلونو کښې کوم چې په نن وخت کښې د پښتو اکېډمۍ مجله (پښتو) د پښتو ادبي بورډ (تاتره) او د مردان د معلوماتي او مشاورتي مرکز (پاڅون) په هره بڼه د پښتو ادب په حواله ښۀ علمي او ګټور معلومات وړاندې کوي. بايد چې نورې څۀ مجلې هم په دغه اړه خپلې ذمه وارۍ ترسره کوي خو ما به نۀ وي لوستې.

 

     يو عرض لرم کۀ چرې (پاڅون) کښې هم لکه د (قند) غوندې د ادبي اصنافو او ادبي سټو په حواله خصوصي نمبرې خورې کړې شي نو دا به په راروانو وختونو کښې د تحقيق د طالب علمانو له پاره د مشال حېثيت ولري.

 

     الله دې وکړي چې (پاڅون) په هم دغه رنګ د پښتو ژبې او ادب پالنه او روزنه ښۀ په نره او ايماندارۍ سره ترسره کړي.(آمين)

    

                             ستاسو کشر

                             امين خان تنها (اېم فل) پښتو ډيپارټمنټ پېښور

    

 

ګران او محترم ډاکټر اسرار صاحب! سلامونه او نېکې هيلې

 

     د (پاڅون) د ستمبر اکتوبر ٢٠٠٨ء او نومبر دسمبر ٢٠٠٨ء دواړه ګڼې راته ډاکټر امجد علي له بېډفورډ نه لندن ته راولېږلې. ډېر خوشحاله شوم او د ډاکټر امجد ښۀ هم منم. ډېره موده پس مې پاڅون  په لاس کښې ده، غوښتل مې چې د يو مضمون له لارې خپل فکر درولېږم. خو د يو ليک په بڼه کښې خپل يو څو وړانديزونه درلېږم.

 

     په دې ډېر خوشحاله يم چې په (پاڅون) کښې د املا غلطۍ بېخي نشته.  بېخي په دې مانا چې د نشت برابر دي، په ( پاڅون) کښې ډېر په زړۀ پوري او معياري ليکونه خپارۀ شوي دي. په تېره بيا د مشتاق مجروح يوسفزي ليک (د پښتو مخصوص توري او د هغو استعمال) د شېر علي باچا (شاعري)، د دوست محمد خان کامل مومند (تاتره) ډېر ښائسته او په زړۀ پوري ليکونه وو. بايد چې (پاڅون) هم دغه رنګه ليکونو ته هرکلے ووائي او خپارۀ ئې کړي.

 

     (پاڅون) يوه ډېره معياري ادبي ګڼه ده. د ادب پوهانو او د ادب سره مينه لرونکو لپاره پکښې ډېر څۀ شته چې هم معياري، په زړۀ پوري او د زدکړې لپاره ګټور هم دي. خو د عادي لوستونکو لپاره هيڅ نۀ لري. زۀ به يواځې د نومبر دسمبر د ګڼې په حقله خبره وکړم. د دوو مضمونونو  پرته چې يو د ډاکټر رحيم داد خان ليک دے او بل د اکبر هوتي ډائري چې د عادي لوستونکي لپاره يو څۀ لري نور ټول ليکونه ادبي دي. پکار ده چې (پاڅون) سياسي او ورځني ليکونه هم په خپلو پاڼو کښې ځائے کړي دا به د (پاڅون) په ښکلا کښې نور زياتوالے راولي.

 

     بله خبره چې زۀ ئې د ډېر وخت راهسې احساسوم هغه د اردو او پارسۍ ژبو لغات دي چې د (پاڅون) په ليکونو کښې ډېر زيات وي. زۀ دا منم چې تاسو د يو چا په ليک کښې د لغاتو بدلون نۀ شئ راوستلے خو د ادارې له خوا چې کوم ليکونه، اداريه او يا خبرتياوې خپرېږي بايد په هغه کښې تاسو د پښتو خپل لغات وکاروئ. زۀ دا خبره بېخي نۀ کوم چې ګني تاسو د بلې ژبې لغات مۀ کاروئ. خو بايد چې مونږ هغه لغات د نورو ژبو نه واخلو چې مونږ ئې په پښتو کښې نۀ لرو. چې کوم لغات مونږ لرو  بايد هم هغه په خپلو ليکونو کښې وکاروو. پکار ده چې اداره (پاڅون) په خپلو خبرتياوو او نورو ليکونو کښې وفات، مرحومين، مشهور ومعروف، راقم، حادثه، منسوب، تجويز، مهاجرين، پناه ګزين او هم دغه رنګه نور لغات څخه ډډه وکړي او هم دغه خواست هغه ليکوالو ته هم کوم چې په خپلو ليکونو کښې دغه وړانديز په نظر کښې ونيسي.  کۀ مونږ دغه رنګه خپل لغات نۀ کاروو نو زۀ ګمان کوم چې پښتانۀ به خپل دغه لغات د لاسه ورکړي او مونږ به خپل دغه  تاريخي لغتونه خپلو راتلونکو نسلونو ته په ښـه توګه ونۀ سپارو چې به يوه تاريخي تېروتنه وي. نور بيا کۀ خېر وي.

 

                            ستاسو د برياليتوب په هيله

                            اشرف علي اېډوکېټ (لندن)

    

 

محترم ډاکټر اسرار صاحب!

 

     السلام علېکم، د جنورۍ، فرورۍ ٢٠٠٩ (پاڅون) مردان مجله رارسېدلې ده. تشکر او مننه کوم. په سرپاڼه د يو کوچني سکول ته تلونکي ماشوم عکس او ورسره په څنګ کښې د لعل زاده لعل مختصر ازاد نظم پښتو ژبې سره د حکومت او تعليمي نصاب جوړونکو ناروا ظلم په ګوته کوي. خو افسوس چې پښتو ويونکو ته د دې ظلم احساس قدر له نشته. نن پرون چې سوات کښې په توره جامه کښې پټ عسکري قوت د خپل دهشت، وحشت او بربريت باوري کولو دپاره کوم ناروا ظلم کوي، بې ګناه بې خطا خلق لکه د غوا مېښو حلالوي او د جينکو او هلکانو سکولونو ته اورونه ورته کوي، دوي ته مشوره ورکول غواړم چې تاسو خامخا لکه د فرعون ځان ولې بدناموئ؟ تعليمي نصاب سره کار ولرئ. ذهن خو په تعليمي نصاب روزلے او تيارولے شي. پښتو چې د سکولونو د نصاب نه وويستې شي نو د پښتون نوغے به خپله ختم شي. عسکري قوت به بيا لکه د ډاکوانو او شوکمارانو په شان تربوزکونه نۀ وهي. سپين بازان به ګرځي. ځکه چې د پښتون نه به د پښتو جامې ايستې شوې وي. د تهذيب او کلتور په اړه به لُوڅ لغړ وي. نو عسکري قوت چې ورسره بيا هره لوبه کول غواړي، کولے به شي او هر لباس چې وراغوندوي، اغوستولې به شي.

 

     اداريه کښې تاسو د خوږ ښائسته محمد اصغر خان اېډوکېټ مرحوم  اصغر خان لالا اديب او دانشور په حواله څو کرښې ليکلي دي. (په صفحه ٥ ) دې تر څ کښې د هغۀ د ژوند خاکه او په شا پاڼه د اصغر خان لالا ښائسته عکس او د ياسر علي باچا انګرېزۍ کښې ليکلې خاکه، د ادب او  صحافت غوښتنې پوره کوي. د ژوند لنډه خاکه کښې د (پاڅون) اداره په صفحه ٦ ليکي:

 

     (هغوي چې د ملګرو دپاره کومې نثرپارې چې په حقيقت کښې تکلونه دي، ليکلي دي هغه ئې په کال ١٩٦٢ کښې د (ژوند او ادب) په نوم چاپ دي.)

 

     د اشاعت تاريخ، کال ١٩٦٢ صحيح نۀ دے. (ژوند او ادب) کال ١٩٦٨ کښې چاپ شوے وۀ او رائټرز ګلډ د غوره پښتو نثري کتاب په حېث انعام ورکړے وۀ. پښتو ادبي جرګې مردان د مننې په توګه د کتاب د مخکتنې دستوره  ١٩٦٩ هم کړې وه. دا دستوره د شېر علي باچا مرحوم د دفتر په ځائے د يو صاحب عبدالاحد شاد چې د تنقيد په اړه ئې اردو کښې يو کتاب (تخليق فن کا نظريه) هم ليکلے وۀ، په ځائے کښې شوې وه. ماته چې څومره ياد شي دې ادبي ناسته کښې د پښتو ادبي جرګې مردان ټول ملګري راجمع وو. پروفېسر قاسم مظهر، اسرار د طورو، عبدالواحد قلندر، پير ګوهر صاحب او غلام سرور لالا مرحوم د کتاب په حواله ليکنې اورولې وې. پروفېسر ميا تقويم الحق کاکاخېل مرحوم مشر مېلمه وۀ. ميا خېر الحق ګوهر مرحوم صدارت کولو. هما صاحب د کوربه فرائض تر سره کول. د تلاوت نه پس چې د دې ادبي ناستې باقاعده کارروائي پېل کېده نو امير بادشاه منير مرحوم ووې ( د کتاب رسمي مخکتنه اول پکار ده.) کتاب خو په منځ کښې څرګند پروت وۀ. امير بادشاه پرې رومال د پاسه خور کړو او ميا صاحب ته ئې د پلو پورته کولو دپاره بلنه ورکړه. خنده رويه پروفېسر ميا تقويم الحق کاکاخېل مرحوم د رسم پوره کولو په مهال کښې مسکے شۀ او يوه دُرغاړۍ ئې وويشته چې:

 

     (داسې ښکاري لکه چې وادۀ مخکښې شوے وي او نکاح اوس تړلې شي.)

 

     ما سره د طورو يو باذوق ملګرے محمد اقبال راهي هم دستوره کښې شامل شوے وۀ. په دغه موقعه ما يوه قطعه اورولې وه. چې پکښې د ګڼو څيزونو لحاظ ساتلے شوے وۀ. د کتاب نوم، (ژوند او ادب) د مصنف نوم (لالا) د کتاب رنګ (سور بخن) او خپل تخلص (شفق) د اخري مصرعې نه تاريخ هم راوځي.

 

     لالا    د   ژوند   له    باغه     راوړو  ګلاب      جوړ د پښتو په ادب راغے شباب

     پام چې تاريخ کښې درنه هېر نۀ شي (دے)  نثر  زېبا  او  شفق  رنګه   کتاب

 

اخري مصرعې سره چې (دے)  يعني ١٤ جمع شي نو د حرفونو مجموعه ١٩٦٩ جوړه شي. (دے) ټکي ته په دوه لحاظه  پام ضروري دے. (١) يعني کله چې د پښتو ادب تاريخ ليکلے شي نو اصغر لالا دې هېر نۀ کړے شي. او (٢) کۀ څوک د قطعې د اخري مصرعې نه تاريخ راوباسي نو هم به (دے) نۀ هېروي او يوه بله دا چې دا زما شفق د تاريخ وئيلو وړومبۍ هڅه وه. وروستو هما صاحب د اعتراض نکته پورته کړې وه چې په کتاب چاپ شوے تاريخ خو ١٩٦٨ دے له دې کبله قطعه کښې تاريخ دغه پکار وۀ. نو داسې هم کېدلے شي يعني (الف) به ترې په اوچ زور والوځولے شي.

 

     پام چې تاريخ کښې درنه هېر نۀ شي (دے)  نثر  زېبا  و  شفق   رنګه  کتاب

     دغسې به د ژوند او ادب د خپرونې کال ١٩٦٨ شي خو د مخکتنې  دستوره په ١٩٦٩ کښې شوې وه.

 

     د (پاڅون) تازه ګڼه کښې شامل ليکونه، کۀ ادبي او تنقيدي دي او کۀ تخليقي د ستائيلو جوګه دي. مورنۍ ژبه، شاعري له خيال، رېل ګاډے، سوالاً جواباً، او رشته (افسانه) د سيد محمد علي دا دوېمه قصه هم زما ډېره خوښه شوه ځکه چې نثر ئې لکه د ډاکټر اسرار ساده او سپېځلے دے. (بې نيازه ملنګ) د ښاغلي جميل يوسفزي يوه اغيزه ناکه خاکه ده. پروفېسر انعام، جان لالا، افسوس چې د داسې ښاغليو ادبي پېژندګلو يواځې په ليدو کتو او خاص دوستانه مجلسونو اړه نۀ لرلے. زۀ به ورته خپله کم نصيبي وايم چې د پروفېسر انعام څۀ ادبي يا فني او علمي اثر مې له نظره نۀ دے تېر شوے. دا سوال هم په خپل ځائے دے چې دې د کوم کلي او کومې ښاريې اوسېدونکے وۀ؟ کۀ پته درک ئې رامعلوم شي نو هم، څۀ پرې؟ اوس خو هغه د بېلتون د کور مېلمه شوے دے. کۀ څوک مينه وال ئې څلي ته ورشي نو دغه به وائي:

 

نور به اوس څۀ وي سوال جواب د پشېمانه سره        د قبر شمع مې ژړېږي د جانانه سره

 

                                      م. ر شفق

♣♣♣

ګرانه ډاکټر صاحبه

 

     جوړ اوسې. مجله رارسېږي. ډېره مننه.  خو کله کله غلطي پکښې ووينم. مثلاً په دې رساله کښـې يو سوال دے چې:

سوال : ستا په خيال تحفه بايد څنګه وي؟

جواب: تحفه هر قسم چې وي خو دوه شيان بايد پکښې واضح وي يو خلوص بل ذوق.

مګر په رساله کښې د ذوق په ځائے اخلاص ليکلے شوے دے. کۀ اصلاح ئې وشي بد به نۀ وي. شکريه

جعفر اچکزے

 

 

 محترم ډاکټر صاحب  او د پاڅون ټولو ملګرو ته د مينې سلامونه

 

     هيله ده چې تاسو ټول به روغ او جوړ يئ. پاڅون مجله راته په وخت او باقاعدګۍ سره ملاوېږي. د پاڅون په باره کښـې څۀ ليکل غواړم.

     د ټولو نه وړاندې زۀ د پاڅون په باقاعدګۍ چاپ کولو مبارکي درکوم ځکه چې د پښتو ډېرې مجلې خو چاپ کېږي خو بيا ډېرې زر بندې شي. د پاڅون ټائټل ډېر ښکلے او ښائسته وي هر عکس خپل يو مقصد لري په وروستي مخ باندې په انګرېزۍ ژبه کښې غېر پښتنو لوستونکو ته د دې سيمې او خلقو يو ښۀ پېغام ورکوي چې ډېره ښه خبره ده.  د پاڅون ټول مضمونونه او شاعري ښه ده. د عثمان مردانوي صاحب تحقيقي او علمي مضمونونه په کلتوري او سېلګرۍ موضوعاتو باندې وي او ډېر ښۀ وي. افسانې هم وي د جعفر صاحب تنقيدي ليکونه هم وي چې خلق ځان ته متوجه کوي. لنډې قيصۍ هم سبقي وي. زۀ به دا عرض وکړم چې دې ټولو موضوعاتو سره تاسو په ماحولياتو او ټوقو ټقالو باندې هم څۀ نا څۀ چاپ کوئ. اخره کښې به زۀ دا دعا وکړم چې ستاسو داسې ښې هڅې دې د پاڅون دپاره همېش له جاري وي.

والسلام

نشاط خان پرنسپل

اورينټل پبلک سکول مردان

 

محترم ډاکتر صاحب السلام علېکم،

 

     د پاڅون درې کاپۍ راته ملاو شوې دي. د نوم انتخاب ئې ډېر ښکلے دے. ټولې مې ولوستې، زۀ خو دومره نۀ پوهېږم خو ټول ليکل راباندې ښۀ ولګېدل. زۀ به ووايم چې پاڅون واقعي پاڅون دے او په هر څۀ پوره دے.  دوؤ پاڅون رسالو باندې د دوؤ جينکو تصويرونه دي چې ډېر معصوميت پکښې ښکاري او په يوه بله ګڼه باندې د غوبل تصوير دے. اوس خو اکثر خلقو نه غوبل، وندر او چرمباز هېر شوي دي. داسې پخواني الفاظ ډېر ښۀ لګي او نوي کُول ته به په نظر شي. هسې نه چې هېر شي او بيا ورک شي. دا ستاسو په شان پوهان اديبان کولے شي. خدائے دې توفيق درکړي.

ستاسو مخلص

ډاکټر ظفر علي

سابقه ډپټي ډائرېکټر هېلتهـ بريکوټ

 

 

ګرانه محمد اقبال اقبال صاحبه

 

     السلام علېکم، د پاڅون د مئ جون 2008  ګڼه مې ولوسته. نظمونه او نثري ليکونه ټول د ستائنې وړ دي. ترتيب ئې هم ښۀ دے. د اسرار صاحب د طورو ( د پښتنو مورنۍ ژبه او تعليم ترقي) هم يو ښۀ خوندور او معلوماتي ليک دے. خو اسرار صاحب ليکلي دي چې:

     (عبدالرحمان خان د مير افضل خان پلار وۀ) داسې نۀ ده. عبدالرحمان خان د مير افضل خان ترۀ وۀ چې لاولد وفات شوے دے.  مير افضل خان او عبدالعزيز خان د سرفراز خان ځامن دي او زري بي بي د دوي يوه خور ده. دې بي بي په خپل لګښت د شاد محمد خان ديوان په وړومبي ځل د قاضي عبدالحليم اثر صاحب په سرپرستۍ کښې د پښتو اکېډمۍ پېښور نه چاپ کړے دے. دغه ديوان کښې قاضي صاحب د مردان د خانانو شجره هم ورکړې ده او په زري بي بي ليکلې د ډاکټر امين الحق نظم (پښتنه مور) هم ور کښې چاپ دے. اسرار صاحب د مردان او هوتي د خانانو او د هغوي د خپلې ژبې او علم او ادب سره د مينې او دلچسپۍ ذکر په ډېره ښه طريقه کړے دے. په دې لړ کښې د لوستونکو د معلوماتو دپاره ليکم چې د هوتي د نواب محمد اکبر خان د کتابونو راغونډولو سره ډېر شوق وۀ او د هغۀ لائبرېري د هندوستان او بيا وروستو د پاکستان په لويو لويو کتاب تونونو کښې شمېر وه. د دغې لائبرېرۍ ذکر دوست محمد خان کامل او اجمل خټک او نورو ليکوالو هم کړے دے. بل د لښکر خان پنځو ځامنو په کال 1230 هجري کښې د رياست هوتي يو لنډ تاريخ او جامع وصيت نامه په فارسۍ ليکلې ده چې د پښتو او اردو ترجمې ئې محمد علي خان چاپ کړې دي. په دغه تاريخ کښې د هوتي د نواب او د رنجيت سنګهـ د جرنېل هري سنګهـ نلوه ترمينځه ليکلي شوي خطونه چې په تاريخي لحاظ ډېر قيمتي دي هم شامل دي.

     دا څو کرښې مې د لوستونکو د معلوماتو دپاره وليکلې. امېد دے چې چاپ به ئې کړئ.

 

ستاسو مخلص

مراد علي باچا

♣♣♣

         پاڅون په" مقابل هےآئينه" کښې
 

  د اردو، هندکو او پښتو مشهور ليکوال او د اردو معروف کالم نګار پروفېسر ناصر علي سيد د پېښور نه د خورېدونکي د 28 جنورۍ کال 2008 په (آج) اخبار کښې په خپل مشهور کالم "مقابل هے آئينه" کښې د (اجالا آئينے مين ديکهتا هون) د سرخط لاندې چې کوم کالم ليکلے دے د پاڅون په حواله د دغه کالم د متعلقه برخې پښتو ترجمه لوستونکو ته د (آج) په شکريه وړاندې کوو. د موصوف قيمتي تاثرات د پاڅون د ادارې د غړو او ليکونکو دپاره زړۀ غټوونکي بولو.

اداره

 

     د خوند خبره دا ده چې د پښتو په ادبي رسالو کښې د نثر ډېرې ښکلې نمونې مخې ته راځي. د مردان معلوماتي او مشاورتي مرکز په اهتمام باقاعدګۍ سره د خورېدونکې دوه مياشتنۍ پاڅون شمار په ډېرو ښو معتبرو رسالو کښې کېږي. زما د نظر وړاندې دوه ګڼې يوه د تېر کال د مئ جون او دوېمه د نوي کال د جنورۍ فرورۍ وړومبۍ پرچه ده. ما چې کومې څو ورځې د تېر کال ګڼې سره تېرې کړې دې هغې زۀ په څو حوالو خوشحاله کړے يم. په دې کښې  د نظم او نثر ډېر غوره او ښکلي تخليقات شامل دي. د سليم راز مضمون (ادب او روايت) يو ځانګړے مضمون دے. د محب وزير د عبدالله جان عابد د اردو تحقيقي کتاب (د پښتو ژبې او ادب تاريخ) تجزيه هم د لوستلو لائقه ده. ولې غېر متوقع او ډېر د قدر قابل دوه مضامين يو د اردو او پښتو د سندرغاړي بادشاه زرين جان (صدارتي اېوارډ يافته) او بل د مادام ګوګوش په حواله په ګڼه کښې شامل دي. د بادشاه زرين جان د پښتو او اردو غزلو او سندرو هغې ته د خپل دور د ټولو نه د لويې فنکارې اعزاز بخښلے وۀ. دغه رنګ ګوګوش وړومبۍ  آډيو کېسټ او بيا ويډيو کېسټ د آغاز سره د فارسۍ ژبې د شوخو اداګانو، حسينو نقشونو او د مستۍ نه د ډک اواز سندرغاړې ګوګوش د هر زړۀ درزا جوړه شوې وه. دا دواړه مضمونونه ښۀ دي خو د لوستونکو تنده زياتوي. د ګوګوش  د ډېرې زياتې مشهورې نغمې (من آمده ام) ترجمې د زيات کړاؤ غوښتنه کوله. د دې نغمې عنوان (زۀ راغلم) (*) په ځائے د پروف رېډر نه درست کول پاتې شوي دي او (زۀ راځم) ليکلي شوي دي. دغه شان يو بل په زړۀ لګېدونکے مضمون د حضرت زبېر زبېر د مرحوم ډاکټر صاحب شاه صابر په ځوان مرګۍ شامل دے. د مرحوم سره زما اوږدۀ اوږدۀ مجلسونه شوي دي. يو  بل ښکلے او ناياب نظم نيمه صدې وړاندې د اندېش شمس القمر ليکلے د اظهر په شکريه ګڼه کښې شامل دے. دا په هر لحاظ يوه ښه مړه ګڼه ده.

 

خو کومې خبرې چې ماته اطمينان بخښلے دے هغه د دې ګڼې اخرې صفحې دي. د معتبرو رسالو غوندې په دې صفحو کښې هم ډېر زړۀ راښکونکي او په زړۀ کښې ځائے نيونکي مباحث موجود دي. دا بحثونه د مشتاق مجروح يوسفزي، شهزاد ګل باچا، فېصل فاران او عثمان مردانوي د ډاکټر اسرار په نوم ليکلي خطونو کښې چېړلي شوي دي. جميل يوسفزے د چا يو برجسته تکل (ج) چې په دې ګڼه کښې شامل دے د دۀ په ژبه او بيان د ګرفت يو ښۀ مثال دے او په لوستو ئې ماته خيال راغے چې اوېس قرني هم دغسې يو مضمون (تکل نه) په اردو کښې ليکلے وۀ چې (اگلے زمانے مين کوئي مير بهي تها) وۀ کۀ چرې دغه مضمون په پښتو کښې ترجمه او پاڅون کښې چاپ شي نو لوستونکي به ترې ډېر لطف حاصل کړي. خبره د جميل يوسفزي کېدله چا چې د دغه مکتوب نګارانو په رساله کښې شائع شوو  مضامينو تنقيدي جاج اخستے وۀ. ولې څنګه چې دې څلورو واړو دوستانو د خپلو مضامينو دفاع په معتبرو حوالو سره کړې ده هغه د لوستلو او پوهېدلو سره تعلق لري.

                                                              

ګرانه ډاکټر صاحبه

     السلام علېکم ورحمة الله،

     امېد دے چې په خېريت به ئې. پاڅون رارسي. ښۀ په مينه ئې لولم. نثر او شعر دواړه ئې ډېر د مزې دي. ډېر څۀ ورنه زده کوم. حافظه ورباندې صېقل کړم. ډېره ډېره مننه او تشکر.

په تېره ګڼه کښې خو زما څۀ اوتې بوتې هم شائع کړې وې. نۀ شم وئيلے چې دا سرخط مو ورله په څۀ وجه بدل کړے وۀ. په دې چې هغه خو ( زۀ چې طالب وم )  وۀ غالباً چې اداره مو د طالب نه خار خوري. خېر ستاسو مرضي.  دا بل ليک د يتيم خانې قاضي دراستوم. کۀ په طبعه مو راست وۀ ډېره ښه ده ګني لرې لرې لاړ شي بچي بيا د خپلې مور وي. دا زما د کتاب ادب ساز يوه پاڼه ده.

     په راروانه مياشت کښې مې انشاء الله چې انګلستان ته د تللو خيال دے خو د پاڅون نه به مې محرومه کوئ نه. کله چې کۀ خېر وۀ راستون شم نو بايد چې زما د مطالعې په مېز راته پرته وي. نور بيا کۀ خېر وي.

والسلام

خېراندېش

 محمد نواز طائر
 
 

    

ګرانه ډاکټر صېبه خوشحاله او سوکاله اوسې،

 

     د پاڅون تازه پرچه راغله ډېره ډېره شکريه.

     ما ټکي په ټکي ولوسته. د مشرانو او ځلمو ليکونه او کلام مې ډېر خوښ شول. ما سره يوه مجله کښې د صنوبر حسېن کاکاجي، يو ښکلے، سپېځلے يادګاري تنقيدي مضمون شته کۀ تاسو ئې چاپ کول غواړئ نو در وبه ئې لېږم. ډاکټر صېب تاسو به خبر يئ زۀ د تېرو شپږو مياشتو راهسې په کټ کښې معذور پروت يم. د ستمبر په اولنۍ هفته کښې په غسل خانه کښې راپرېوتلم د ښي پتون او ښي مړوند په هډوکو کښې مې کريکونه وشول. د لاس مړوند مې ښۀ شوے دے خو د پتون دړد لا جوړ شوے نۀ دے.

     اقبال اقبال صېب او د پاڅون نورو ملګرو ته مې سلامونه ورسوئ. والسلام

 

ستاسو خواخُوږے اياز داؤدزے

 

ډېر محترم ډاکټر اسرار صېب،

 

     زما له طرفه د (پاڅون)  ټولو ملګرو ته سلامونه! ډاکټر صېب د پاڅون دوه ګڼې مې ولوستې. دې نتيجې ته ورسېدم چې دا د پښتون قام د بېدارۍ دپاره د يو جرس کار ورکوي. پښتو، پښتون او پښتونخوا ته پېښې کشالې او د هغې د حل کولو لارې چارې لټول د پاڅون موضوعات دي.

     کوم تحريک چې د مردان زمکې وخت په وخت د پښتون اولس د بېدارۍ دپاره چلولے دے پاڅون د هغې زنځير يوه کړۍ ده.

ډېره مننه

اقبال شاکر بټخېله

 پاڅون ټولې ادارې ته سلام  

     هيله ده چې تاسو به ټول روغ جوړ يئ. د پاڅون يوه ګڼه مې پېښور کښې واخسته. ډېر په شوق سره مې ولوسته. زړۀ مې غواړي چې پرې څۀ رائې وليکم.

      په دې وخت کښې په ټوله پښتونخوا کښې د پښتو ژبې ګڼ شمېر مجلې چاپ کېږي. هره مجله خپله خپله پاليسي لري. په څۀ مجلو باندې د سياست اثر دے، په څۀ د قام پرستۍ اثر دے. څۀ مجلې د پښتو ژبې نوم اخلي خو مقصدونه ئې نور دي، څۀ مجلې خو صرف شاعرۍ پورې محدودې دي. د پاڅون باره کښې به زۀ دا ووايم چې دا يوه داسې مجله ده چې يو وخت شعروشاعري، تاريخ، ادب، افسانه، قيصۍ، کلتور او سياحت په باره کښې معلومات ورکوي. دا هغه څيزونه دي چې پرې يوه مجله بام ته رسي. ټائټل ئې لا خوندور دے. يو عکس خپل يو مقصد بيانوي. د دې ګڼې عکس چې د بالاحصار دے لوستونکي ئې د ماضي هغه وخت ته بوتللي دي کوم کښې چې په پېښور او لاهور د سکهانو بادشاهي وه. دا يو عکس يو ژور تاريخ ښيي. په ژوند کښې څومره سادګي وه.

     زۀ هيله لرم چې پاڅون به په راتلونکي وخت کښې هم خپل معيار دغه شان وساتي. زما دعا ده چې د پاڅون ټول ملګري دې الله پاک پښتو ژبې او کلتور له وده ورکولو کښې کامياب کړي.

 فقط

 

 ستاسو کشر            سعيد الله جان

  د پاڅون په نوم
 

     ګرانه ډاکټر صاحبه!

      السلام علېکم ورحمة الله، پاڅون راورسېدو، ډېره ډېره مننه، خوښ مې شو، امېد دے چې ستا په لار ښودنه به په کاميابۍ سره خپل مرام سر کوي. ليکونه، تکلونه او شعروشاعري ئې ټول ډېر د مزې دي. لوستونکي ترې نه ښه استفاده کولے شي. امېد دے چې د پاڅون دا غږ به صدا به صحرا نۀ وي. اخر د پښتونخوا دا اولسونه به تر کومې داسې دل کېږي او چقېږي. هغه بله ورځ راسره د سوات افضل خان لالا په ټېليفون خبرې کولې وئيل ئې يو صحافي راته ووئيل چې څۀ پېغام لرې؟ وئيل مې هيڅ نۀ لرم. بس يو د الله پاک نه دا سوال کوم چې دواړو اړخونو ته پښتانۀ دل کېږي، زژلے کېږي تۀ ئې په خپل ښۀ بد پوه کړې. اوس نو زما هم دا دعا ده. په دې چې په مونږ راټيټه ده. يوه نۀ يم چې سر به ئې د کومې وي. په خېر او خوشحاله اوسې. والسلام

                           
خېراندېش
                         

 محمد نواز طائر

 پښتنو